 Efektowne, żółte
kwiaty Parodia microsperma.
|
Nie wszystkie rośliny
gruboszowate (nazywane też sukulentami) są kaktusami.
Popularne na naszych parapetach: aloesy, euphorbie czy
drzewka szczescia, są gruboszami, czyli: roślinami
gromadzącymi wodę w łodygach lub liściach dla
przetrwania trudnych czasów, ale nie są kaktusami!
Kaktusy są zupełnie odmienną morfologicznie rodziną
roślin. Bardzo istotną cechą różniącą je od innych
gruboszy, jest budowa kwiatu. Na stronie tej można
zobaczyć kilka pięknie kwitnących kaktusów. Jeżeli
kwitnący sukulent nie ma kwiatu podobnego do tych, to z
pewnością nie jest kaktusem. |
| Kiedy zaczynamy hodowlę
kaktusów, warto przypomnieć sobie jaki klimat mają one
w swojej ojczyźnie. Jak wiadomo kaktusy przywędrowały
do nas z Ameryki, gdzie występują zarówno na pólkuli
północnej jak i południowej. Klimat w jakim żyją
jest dosyć zróżnicowany i przy hodowli trudnych
gatunków należy dokładnie wiedzieć jakie są
wymagania konkretnej rośliny. Dla sporej grupy kaktusów
wymagania te można określić następująco: sucha,
chłodna (około 10st. Celsiusza) zima, ciepła i
wilgotna: wiosna i jesień, gorące i dosyć suche lato. |
 Parodia.
|
 Thelocactus
bicolor z pięknym 7cm wielości kwiatem.
Poniżej Echinoffossulocactus.
|
I z tego będzie wynikał nasz
sposób postępowania z nimi. W zimie obowiązuje zakaz
podlewania dla prawie wszystkich gatunków. Optymalna
temperatura przechowywania kaktusów w zimie wynosi 10-12
stopni. Może to być piwnica, w której temperatura nie
spada poniżej zera, ale najlepiej żeby była to jasna i
chłodna weranda. Krótkotrwałe spadki temperatury
poniżej zera dla większości kaktusów nie stanowią
żadnego zagrożenia. Najgorszym niewątpliwie miejscem
przechowywania w zimie kaktusów jest parapet nad
grzejnikiem, ale nawet w takich warunkach roślin tych
nie podlewamy. Prawidłowo przechowywane w zimie
rośliny, na wiosnę zrewanżują się pięknymi
kwiatami. |
| A na wiosnę kaktusom należy
dostarczyć maksymalnie dużo światła, ciepła i
wilgoci. Jeżeli były przechowywane bez światła lub ze
zmniejszona jego ilością to należy je początkowo
osłaniać przed bezpośrednim słońcem, gdyż ulegną
poparzeniu (zupełnie tak jak my, kiedy idziemy się
pierwszy raz opalać). |
 Obficie kwitnąca Rebutia,
jak widać zupełnie niewymagająca.
|
 Echinocactus
grussoni - rosnący do największych rozmiarów
kaktus kulisty.
Potrafi osiągnąć wagę 1 tony.
|
W lecie można rośliny
podlewać dalej dosyć obficie, ale niektóre gatunki np.
lobiwia, czy rebucja przechodzą drugi okres spoczynku i
ich podlewanie powinno być bardzo ograniczone. |
| Jesień - powoli ograniczamy
podlewanie i przygotowujemy rośliny do zimowego
spoczynku. Ważne jest by wtedy kiedy przyjdą pierwsze
chłody, ziemia już była dobrze przesuszona.
Największym wrogiem kaktusów (i Yukki, która pochodzi
z tych samych okolic) jest połączenie wilgoci i zimna.
Jeżeli nasze roślinki zostaną potraktowane przez oba
te czynniki na raz, możemy się spodziewać ich gnicia w
środku zimy lub wczesną wiosną. |
 Mammillaria
carmenae
|
 Mammillaria
bocasana v. roseiflora
|
Siew kaktusów. Bywa, że łatwiej jest nam wejść w
posiadanie nasion kaktusów, niż dorosłych już
roślin. Szczególnie jeśli juz nasza hodowla weszła na
etap pozyskiwania bardziej wyszukanych roślin. Nasiona
można zamówić w wielu zagranicznych firmach, także i
u polskich kaktusiarzy i otrzymać je jako niewielką
paczuszkę, czy list. Siew nasion kaktusów jest trudny i
rzadko udaje się za pierwszym razem. Ale satysfakcja z
obserwacji wzrostu tych roślin z nasion może być
ogromna.
|
| Jeżeli już mamy nasiona,
przystepujemy do przygotowania substaratu (to taka
naukowa nazwa ziemi, do której będziemy wysiewali nasze
cenne nasionka, tzn. nasionka kaktusów). Najlepiej
jeżeli będzie to czysty, dobrze wypłukany piasek, lub
drobny żwir. Piasek ten lub żwir wyprażamy w
piekarniku, przez jakieś pół godziny, z czego bardzo
cieszy się rodzina, ponieważ po mieszkaniu rozchodzi
się bardzo piękny zapach prażonej ziemi. Można
również taki substrat wygotowywać, ale prażenie
wydaje mi się wygodniejsze. |
 Sulcorebutia
|
 Thelocactus
bicolor
|
Tego typu obróbka termiczna
ziemi ma zapobiegać późniejszym infekcjom grzybicznym,
a takze zabija szkodniki i ich jaja. Szkodniki są
problemem większości kaktusiarzy i walka z nimi czasem
staje sie większą pasją niż sama uprawa roślin.
Przed przystąpieniem do wysiewu należy się jeszcze
zaopatrzyć w fungicydy, czyli srodki grzybobójcze.
Chemia rolnicza proponuje nam całe spektrum takich
środków, których toksyczność czasami jest tak
wielka, że jedna szczypta takiego środka położona psu
na jezyk, może spowodować śmierć 70 tysięcy osób. |
| Proponuję więc z własnej
praktyki środki łagodniejsze i bardziej domowe.
Nystatyna, do nabycia w każdej aptece, niestety na
receptę. Receptę można wyłudzić od znajomego
lekarza. Najlepiej jest kupić nystatynę w tabletkach
powlekanych, ponieważ jest wtedy najskuteczniejsza.
Można też używać chlorchinaldinu, jednak nie daje on
tak dobrych efektów. Kiedy już zgromadziliśmy
potrzebne medykamenty, przygotowujemy kuwety (pudełka)
do siewu. Wyparzamy je wrzatkiem, wsypujemy do nich
wyprażoną ziemię i przykrywamy szybką. Następnie
nasycamy ziemię wodą, oczywiście metodą podsiąkania,
czyli od dołu przez dziurki w kuwecie, czy pudełku.
Woda oczywiście powinna być przegotowana. Kiedy już
substrat nasiaknie wodą, co wcale nie musi nastapić
szybko, dokonujemy siewu nasion. |
 Gymnocalicyum
saglionis
|
 Mammillaria
duoformis
|
Nasiona wysiewamy na
powierzchnię ziemii. Następnie bierzemy tabletkę
nystatyny, obłupiamy ją ze skóry (powłoczki) i
sproszkowaną (np. poprzez piłowanie pilniczkiem
iglakiem) posypujemy ziemię na całej powierzchni i
przykrywamy szybką. I rozpoczynamy obserwację. Siedzimy
nad szybką jakieś dwa do trzech dni i nagle...
zauważamy, że nasionka zaczynają pękać. Wyłażą z
nich malutkie zielone kuleczki, które zaczynają się
dzielić na dwa wyraźne listki. To są właśnie te
słynne liścienie i stąd te właśnie rośliny
nazywają się dwu liscieniowymi, w odróżnieniu od
jednoliścieniowych takich jak lilie, cebula, zboża i
trawa. |
| W chwilę później z pomiędzy
tych dwu małych listeczków zaczynają się pojawiać
ciernie i już mamy kaktusa!!! Ten wczesny okres rozwoju
kaktusów jest bardzo niebezpieczny. Infekcja grzybiczna,
może się pojawić w ciągu kilku godzin i np. przez noc
zniszczyś wszystkie siewki. Stąd tak mocno
podkreslałem sprawę dobrych środków grzybobójczych.
W swoim naturalnym środowisku kaktusy kiełkują w
sterylnch warunkach i co istotne kiełkują bardzo
rzadko, czyli najsilniejsze rosliny, a my mamy ambicje
uzyskać 100% roślin z naszych nasion. |
 Mammillaria
elongata
|
 Notocactus
|
Małe sieweczki pozostają pod
szkłem kilkanaście dni. Kiedy zaczynamy wierzyć, że
mogą sobie już poradzić na świerzym powietrzu
zaczynamy je odsłaniać. Nie zdejmujemy jednak szyby
raptownie. Odsłaniamy najpierw kilka procent powierzchni
kuwety, a poźniej codziennie trochę więcej. Przy
odrobinie szczęścia mozemy się dochować tą metodą
bardzo atrakcyjnych roślin, których nie kupimy w
kwiaciarni i co istotne - taniej. |